ENDÜLÜS EMEVİLERİ




İslamiyet'ten evvel bir çok azınlık güçlü başka topluluklar tarafından baskı altına alınmıştı ki dünya nüfusu çok az idi. Dört halife sonrası idaresi Beni Ümeyye hanedanına geçerek ismine ''Emevi Devleti' denilerek 661-750 yılları arasında hakim sürerek Muaviye bin Ebi Süfyan'dan itibaren 14 halife geçirerek son halifesi ise 2. Muhammed bin Mervan olup, zamane Emevi iktidarının Ehll-i Beyt'e ettikleri zulüm sebebiyle çıkan isyanlar devleti zayıflatarak kavmiyetçi topluluklarının bir kısmı Abbasi devletine geçerek bilhassa Horasanlı Ebu Müslim ve taraftarları sonrası Abbasilerin zaferiyle sonlanmıştı.İslamın değişik toplumlarca kabul edilmesiyle ilk İslam devletini kuran Emeviler de kendi sınırlarını genişleterek Bizans'a kadar ulaşmışlardı. Emeviler kendi mimarlarına dahi yapılmışların en görkemlisi ve genişi olmak kaydıyla imara izin verdirip bilhassa varlıklarını göstermek gayesiyle gittikleri her yerde Sanata ve Mimara büyük önem vermişlerdir. 

            Abbasi iktidarının baskısıyla 756-1031 yılları arasında Emevilerin önce Afrika'ya sonrasında daha da yayılarak Avrupa'ya geçişleriyle Portekiz ve İspanyada kurdukları yeni devletle adını ''Endülüs Emevi'' devleti koyarak kendilerini kabul ettirmişlerdir. Endülüs devletinde El-Dahil (muhacir) lakabıyle maruf Abdurrahman'dan itibaren III. Hişamla sona eren 16 halife geçirmiş olup mamafih III. Abdurrahman'a kadar Kurtuba emirliği diye adlandırılan bu devlete Endülüs Emevi Hilafeti namı verilmiştir. İslam sanatının en zengin kültürleriyle tarihi iz bırakarak zamane Avrupalıların ilim ve sanat için akın ettikleri Endülüs Emevi devleti haçın gazabına uğrayarak 300 sene İber yarımadasında hakimiyetini sürdürebilmiştir. Bir toplumun eski örf ve adetlerinden sıyrılmayarak yeni düzenine yansıtması tarihte sayılılardandır ki Emeviler bunu başarabilenlerdendir.

             Şam'dan Fas'a kadar uzanan bölgedeki birikimlerini bu yarımadaya taşıyarak İspanya'daki yerli kültürlerin yanı sıra Vizigot, Frank ve Yahudi kültürlerinden de aldıkları etkilerle son derece özgün sentez oluşturdular. Günümüzde İspanya ve Portekiz'in bulunduğu İber yarımadası V. yy burada yaşayan Vandallar nedeniyle ''Vandalusia'' diye anılarak Arapların ''el-Andalus'' a dönüştürdükleri bu isim, tarihteki Endülüs ve İspanya'daki Andalucia bölgesinin adının da kaynağıdır. Arapların Kurtuba ve Gırnata dedikleri şehirlerin bu günkü ismi Cordoba ve Granada'dır. Emevilerin ilk başkenti Şam son başkenti Kurtuba olup, ilk en göreceli ve emek isteyen mimarileri ise Kudüs'te bulunan Kubbetüssahra idi, çünkü Hz. Muhammed'in Miraç esnasında ayağını bastığı taş Filistin topraklarındaydı ki Emeviler, bu taşın üzerini bir binayla örterek ziyaretgah haline getirmek istemekteydiler. Sonunda Halife Abdülmelik bin Mervan tarafından 687-691 yılları arasında tamamlanarak ''sahranın kubbesi'' anlamında Kubbetülsahra adıyla anıldı.

 

 

 

 

berbervolkanx@gmail.com                             

    Araştırmacı Yazar 

 Volkan Yaşar Berber

 


İlgili Etiketler

İlgili etiket bulunamamıştır.


Okuyucu Yorumları



Futbol Ligleri Puan Tablosu





sanalbasin.com üyesidir