YAÞLILARDA EKLEM AÐRILARI

Yaþlýlýk sizce nedir?

Dünya döndükçe üstündekiler düþmemek için koþuyor sanki.

Zamanla yoruluyor insan. Bu ayný zamanda yaþlanmýþ olmak demek.

Daha önce ölmediyseniz saçlar beyaz, diþler yok denecek kadar az, hareketler daha yavaþ oluyor.

Ancak dünya ayný hýzda dönüyor.

Bir gün babam "Otur þöyle, vasiyetim var" dedi.

"Hayýrdýr" dedim. "Sakýn yaþlanma" dedi.

"Ýyi de nasýl yapacaðým" dedim."Bilmem. Bilsem ben yapardým.".

"O zaman neden söyledin?" dedim.

"Sonra babam söylemedi deme diye".

Bilsek de çözmek zor yaþlýlýðý.

Yaþlýlýðýn kadim dostu ise "Aðrýdýr".

Aþýnan kas kemik sistemi kemik erimeleri, kireçlemeler, romatizmalarla kendini sürekli hatýrlatýr.

Aðrý Nedir?

Aðrýnýn týptaki açýklamasý da karmaþýktýr.

Duyusal uyarýlar ve hasarlar aðrýyý oluþturur.

Hafýza, beklenti ve duygusal hal aðrýnýn hissedilmesini ve aðrýya cevabý deðiþtirir.

Yaþlý kiþilerde eklem aðrýlarýnýn nedeni nedir?

Eklemi oluþturan parçalarýn yani kas, kemik, kýkýrdak ve liflerde ortaya çýkan aþýnma ve hastalýklar aðrý kaynaðýdýr.

Bununla beraber yaþlanma þartý olmaksýzýn Ýltihabi romatizma olarak bilinen Romatizmal hastalýklar ve romatizma dýþý bazý hastalýklarda eklemlerde aðrýlara neden olabilir.

Romatizma olmadan eklemleri aðrýtan hastalýklara örnek verebilir misiniz?

Bazý kalp hastalýklarý, idrar yolu infeksiyonlarý hatta hepatit hastalýðýnda bile eklem aðrýlarý olabilir.

"Eklem kireçlenmesi" olarak tanýmlanan durum nasýl oluþur?

Yaþlanmanýn önemli etkilerinden biri eklemlerde yaþanýyor.

Eklemleriniz özellikle 40’lý yaþlardan sonra yavaþ yavaþ bozulur.

Eklem düzeylerini döþeyen kýkýrdaklar parçalanmaya, tahrip olmaya ve incelmeye baþlar.

Yeni kýkýrdak dokusunun yapýmý yavaþlar.

Ayrýca eklem köþeleri ve iç yüzeylerinde “kireçlenme” oluþmaya yani kalsiyum yapýsýnda maddeler depolanmaya, birikmeye baþlar.

Eklem sývýsý azalýr.

Eklemlerin boþluklarý daralýr.

Eklem yüzeyi düzensiz bir hale gelir.

Sonuçta hareket etme zorlaþýr, yavaþlar.

"Yaþlanýnca insanlar daha kolay kilo alýyor !" derler, doðru mu?

Evet maalesef doðru.

Hareket kýsýtlanýr, oturup kalkmakta güçlükler baþlar, bir süre sonra sabah tutukluklarý ile geliþen deðiþimler günlük iþleri yapmayý, kiþisel ihtiyaçlarý gidermeyi güçleþtirecek hale gelir.

Ardýndan kilolar artar.

Þiþmanlýk eklemler için zararlý mý?

Tabi ki. Aþýnmýþ eklemlere binen yükün artmasý yeni aþýnmalara neden olur.

Eklem aðrýlarý ve þiþlikleri daha da belirginleþir.

Durum içinden çýkýlmaz bir hale gelebilir.

Yaþlýlarda eklem aðrýlarý sadece hareketle mi ilgilidir?

Hayýr. Sýkýntý, kaygý, depresyon, sosyal yalnýzlýk, uyku düzeni bozukluðu gibi daha ciddi sonuçlar doðurabilir.

Peki, ne yapmalý?

En önemli iki nokta kontrollü olarak kilo verilmesi ve düzenli olarak doðru egzersizlerin yani hareketlerin yapýlmasýdýr.

Bununla beraber Fizik Tedavi Uzmanýnýn önerdiði ilaç tedavisi ve varsa fizik tedavi uygulamalarý tedavinin temelini oluþturur.

Ve hepsinin sonunda gerekirse cerrahi yöntemlerin uygulandýðý Ortopedik Yaklaþýmlar tedavide alternatif olabilir.

Artýk her yerde çeþit çeþit kilo verme yöntemleri ve hareket önerileri bulunabiliyor. Sizin öneriniz nedir?

Sakýn bu hataya düþmeyin.

Genel olarak herkesin yapabileceði deðil, sizin için hazýrlanmýþ size özel diyet ve hareketleri yapmalýsýnýz.

Bunun içinde mutlak diyet uzmaný ve fizik tedavi uzmanlarýndan destek almalýsýnýz.

Ancak genel prensipler yaþlý hastalar için benzerlikler taþýr.

Özellikle eklem hareketliliðini koruyan ve çevre dokularý gevþeterek eklemlerin yumuþamasýný saðlayan esneklik egzersizleri çok yararlýdýr.

Kaslarý güçlendirmek için aðýrlýk ve dirence karþý yapýlan egzersizlerden de faydalanýlabilir.

Gerek yürüme ve benzeri egzersizlerin, gerekse aðýrlýk egzersizlerinin yavaþ yavaþ baþlatýlmasý, dozunun makul ölçülerde ve kademeyle artýrýlmasý uygun olur.

Yaptýðýnýz egzersizlerin eklem harabiyetini artýrmamasýna dikkat etmelisiniz.

Kilolu iseniz özellikle dizlere aðýrlýk veren yürüme, koþma gibi aktiviteler yerine yüzme ve benzeri egzersizleri seçmelisiniz.

Eklemlerinizi burkma, düþme ve darbelerden korumaya çalýþýn.

Eklem sorunlarýnýz varsa doktorunuza mümkün olduðunca erken baþvurun.

Bu sorunlarýn çözümünü komþu ve arkadaþlarýnýza deðil doktorunuza býrakýn.

Kaplýcalara gitmeyi önerir misiniz?

Sakýn. Sakýn. Sakýn. Eðer fizik tedavi doktorunuz ya da aðrýlar nedeniyle sizi tetkik ve takip eden Ýç Hastalýklarý doktorunuz önermiyorsa kontrolsüz olarak Kaplýcalara gitmeyin.

Gerek aðrýlara neden olan iltihaplý romatizmal hastalýklar, gerekse astým-kalp-hipertansiyon-þeker hastalýðý gibi hastalýklar kaplýca ortamlarýnda dengesi bozulan hastalýklardýr.

Tanýmlanmamýþ iltihaplý romatizmanýz varsa kaplýca ortamýnda hastalýk tekrar þiddetlenir.

Kaþ yaparken göz çýkartmayalým.

Ýstanbul Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi

Ýç Hastalýklarý Uzmaný

Dr. Mustafa Nafiz Karagözoðlu