LOHUSALIK VE MASTÝT

Bebeðinizi doðurdunuz hatta kucaðýnýza da aldýnýz.Doðumdan sonra pek çok kadýn oh diyemeden kendini emzirmeyle ilgili problemlerle baþ baþa bulur…Bu problemlerin bazýlarý önemsizdir bazýlarý ise gerçekten saðlýðýnýzý olumsuz etkileyebilir.Ýþte bunlardan biri ;bebeðinizi emzirirken saðlýðýnýzý olumsuz etkileyebilecek Mastit hastalýðý…

Mastit Nedir ? Neden Oluþur ?

Memede abse ve enfeksiyon (Mastit), daha çok süt veren annelerde veya yeni sütten kesmiþ kadýnlarda görülen bir çeþit meme iltihabýdýr. Emzirme sýrasýnda meme baþýnda oluþan çatlaklardan meme içi dokusuna giren çoðunlukla Stafilokokus aerus veya  nadiren streptok ailesinden bakterilerin yol açtýðý  bir enfeksiyondur. Eðer tedavi edilmez ise meme absesi oluþmaktadýr. Meme absesi genellikle meme baþýndan 1 cm den daha  uzakta oluþmaktadýr.

- Lohusalýk dýþýnda meme enfeksiyonu ender olarak görülmektedir.

  Bu durumda, altta yatan nedenler ; þeker hastalýðý (diyabet), kronik hastalýklar, AÝDS veya       baðýþýklýk sistemini zayýflatan diðer hastalýklar araþtýrýlmalýdýr. 

- Annenin stres altýnda süt kanallarý yeterince uyarýlmazsa süt kanallarýnda yýðýlma olur ve buda iltihaba sebep olabilir.

- Anne lohusalýk döneminde yeterince emzirememesi sonucunda da memede süt birikmesine baðlý meme dokusunda sertlik, titreme ateþ  yükselmesi olabilir ve bu tabloya genelde ‘süt ateþi’ adý verilir.

Lohusalýkta Neden Mastit Daha Sýk Görülür  ?

Meme organý çeþitli bez ve kanallardan oluþur ve bunlar koyu kahverengi renkteki meme baþýna açýlýrlar. Lohusalýk döneminde bu kanallar süt ile dolar. Emzirme sýrasýnda ise bu kanallardan veya çevresindeki dokudaki emzirme nedeniyle ortaya çýkan çatlaklardan bakterilerin meme dokusuna girmesi kolaylaþýr. Meme iltihabý sýklýkla lohusalýk döneminde olan meme enfeksiyonlarýdýr. Lohusalarýn ortalama % 1-4’ünde doðumdan sonraki ilk haftalarda görülür. Lohusalýk dýþýnda meme dokusunun bakteri nedenli  iltihaplarý nadirdir.

Mastit, belirtileri nadir ?

• Memede aðrý
• Hassasiyet,kýzarýklýk
• Ele kitle gelmesi,
• Meme ucundan  anormal akýntý.
• Ateþ
• Koltuk altý bezlerinde þiþme.

Mastit  Korunmanýn Yollarý Nelerdir  ?

Mastit, yeni doðum yapan  anneler için olasý bir endiþe konusudur. Bu infeksiyonlar en sýk olarak doðumdan yaklaþýk 1-2 hafta sonra meydana gelir ve bunlara, normal olarak meme yüzeyinde yaþayan  Stafilokok aureus  veya streptok bakterileri neden olur. Bitkinlik, stres ve süt kanallarýnýn týkanmasýna yol açan dar giysiler enfeksiyona yatkýnlýðý artýrýr. Çatlamýþ ya da acýyan meme uçlarý da, memenin tam olarak boþaltýlamamasýna   neden oluyorsa, yetersiz emzirme sonrasýnda memede süt kalýyorsa enfeksiyona eðilim yaratabilir.

Önemli olan mastit oluþmadan önce önlemini almaktýr. Meme baþý çatlaklarýný önlemeye yardýmcý olmak ,göðsü emzirmeye hazýrlamak, rahatlatmak ve meme baþý çevresinde bakteri, mantar oluþumunu engellemek gerekir.Bunun  için özel olarak geliþtirilmiþ içerisinde ayný zamanda Lanolin ve Zeytinyaðý olan Nas Lanolin krem’i hamileliðin 8.ci ayýndan itibaren göðüs ucuna  tatbik edilmeye baþlanmalýdýr. Zeytinyaðýnýn antiseptik özelliði vardýr, Kuru cildi canlandýrýr, kýrýþýklýklarý azaltýr. Zeytinyaðý cildi yumuþatýr ve esnek, pürüzsüz bir görünüm verir.Ayrýca göðüs ucunda bakteri ve mantar üremesini engellemeye yardýmcý olmaktadýr.

Lanolin’in faydalarý;Çatlamýþ yada aðrýlý meme uçlarýný rahatlatýr.Gebelik çatlaklarýnýn önlenmesinde etkendir. Cildin kaybettiði nemi geri kazandýrýrken etkin ve doðal tedavi saðlar.
Diðer cilt tahriþlerinin ( dudak.burun,dirsek,eller ve piþikler vb.) tedavisini hýzlandýrýr. Meme uçlarýnýn çatlamasýný önlemeye yardýmcýdýr.

Mastit Nasýl  Tedavi Edilir ?

Üþüme ve titreme, aðrýlý, sýcak ve hassaslaþmýþ memeler mastit semptomlarý olarak kabul edilir. Lohusalar eðer bu semptomlarý yaþýyorsa, hemen uzman hekim ile  irtibat kurmalýdýr, çünkü zaman geçirmeden yapýlan tedavi çok etkili olur ve yinelenmelerin önlenmesine katkýda bulunur. Hekim büyük olasýlýkla evde uygulayabileceðiniz bir tedavi reçetesi verecektir. Ýzlenmesi gereken bazý basit ilkeler þunlardýr:

• Günde en az 1,5 – 2 litre  su için.
• Bol bol dinlenin.Doðru beslenin…
• Meme ucunu lanolin ve zeytinyaðý içeren içeren kremler ile nemlendirilmeli ve çilt tahriþleri önlenmelidir.
• Aðrýyý rahatlatmak ve drenajý desteklemek için memelere  nemli sýcak kompres uygulayýn. Meme enfeksiyonu sütün enfekte olmasýna yol açmaz, dolayýsýyla doktorunuzun da görüþünü almak kaydýyla bebek  emzirmeye devam edilebilir  çünkü antibiyotiðe gereksinimin  olursa bu durum doktorunu antibiyotik seçimini etkileyebilmektedir.
• Enfeksiyonlu memenin  boþalttýðýndan emin olunmalýdýr alternatif olarak  göðüs süt  pompasý yardýmýyla boþaltýlmalýdýr.

Asya Hastanesi

Kadýn Hastalýklarý ve Doðum Uzmaný

Op.Dr.Hakan Seven