BAZI DEÐÝÞÝKLÝKLER HASTALIK HABERCÝSÝ…

     Vücudumuzun hastalýklara  yanýtý , anatomik yapýmýz ve hastalýðýn çeþidine göre deðiþiklik gösterebilir. Ancak vücudumuzdaki bazý belirtilerin,ne gibi hastalýklardan kaynaklanabileceðini bilip ona göre önlem almamýz önemli.

Ýstanbul Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi Ýç Hastalýklarý Uzmaný Dr.Nafiz Karagözoðlu, her gün herkesin sýklýkla karþýlaþtýðý bazý vücut fonksiyonu deðiþiklikleri , farklý hastalýklarýn habercisi olabileceðini belirtiyor.Hastalýðýn ne olabileceði hakkýnda hem bize hem de doktora ön fikir veren bu bulgular deðerlendirilmesini ve gerekli önlemlerin almasýný belirten Ýç Hastalýklarý Uzmaný Dr.Nafiz Karagözoðlu, þöyle konuþuyor;’’Aþaðýda sýralanan bulgularda da görüleceði gibi bazý önemsiz gibi görünen þikayetler , ciddi hastalýklarýn habercisi olabileceði gibi sýradan durumlar da olabilir . Bu yüzden vücudunuzdaki hiçbir deðiþikliði göz ardý etmeyin ve konunun uzmaný bir doktora baþvurun.’’

DERÝDEKÝ DEÐÝÞÝKLÝKLER

Ciltte ve göz aklarýnda sarýlýk: Hepatit A, B , C , D , E , F , G gibi çok çeþitli sarýlýk hastalýðý yapan virüslerden olabilir. Ayrýca bazý genel hastalýklara neden olup beraberinde karaciðer tahribatýna da neden olan virüslerden , bakteri cinsi mikroorganizmalardan , safra kanalýnda týkanma yapacak taþ tümör , apse gibi durumlardan , karaciðerinden ya da baþka organlardan gelmiþ tümörlerden ve pankreas tümörlerinden  dolayý da meydana gelebilir.

Solukluk: Bu belirti en sýk kansýzlýkta gözlenir. Tansiyon düþüklüðü, vücutta fazla sývý bulunmasý, çeþitli enfeksiyon hastalýklarýnda, ayrýca kronik organ yetersizliði ve özellikle dolaþýmýn yavaþladýðý kalp yetersizliðinden de gözlenebilir.

Morarma ( Siyanoz ) : Dolaþýmda yeterli oksijen bulunmamasýndan ya da damar týkanýklýðý gibi durumlarda ilgili yerlere yeterince kan ulaþamamasýndan kaynaklanýr ve en sýk rastlanan nedenleri kronik bronþit , amfizem gibi akciðer hastalýklarý , polisitemi denilen kan fazlalýðý,kalp yetersizliði ve kalp kapak hastalýklarýdýr .

Döküntüler : Cilt döküntüleri genellikle alerjik durumlarda ve kýzamýk , kýzamýkçýk , suçiçeði gibi döküntülü hastalýklarda görülür. Ayrýca kronik karaciðer rahatsýzlýklarý gibi durumlarda da özel cilt döküntüleri olabilir.

GENEL DEÐÝÞÝKLÝKLER

Ateþ: Vücut ýsýsýnýn artmasý ( 37,2 üzerine çýkmasý ) ateþ olarak deðerlendirilir . En sýklýkla viral ve bakteriyel enfeksiyonlarda gözlenir . sýcaða ve güneþe uzun süre maruz kalmalarda, daha az olarak da karaciðer , akciðer , pankreas tümörlerinde ve bazý romatizmal hastalýklarda gözlenir.

Kilo Kaybý : Yeterli gýda alýnmamasý durumlarý , hipertiroidi denilen tiroit bezinin fazla çalýþmasý , kronik enfeksiyonlar , kanserler , ciddi kalp yetersizliði , mide ve baðýrsak rahatsýzlýklarý , bazý parazitler hastalýklar , kilo kaybýna yol açabilir .

Kilo Alýmý : Tiroit bezinin az çalýþmasý , böbrek üstü bezi  rahatsýzlýklarý , bazý hormon bozukluklarý ve fazla kalori alýnýmý kilo artýþýna yol açar .

Halsizlik : En sýk rastlanan halsizlik nedeni ; stres , yetersiz ve kalitesiz uyku.Ancak bu þartlar olmadan da bazý durumlarda birkaç günden fazla süren halsizlik görülebilir. Bu durumda , enfeksiyon , bazý madde ve ilaç kullanýmý , kronik viral hastalýklar ve ek bulgular da deðerlendirilerek tümöral oluþumlar araþtýrýlabilir.

SOLUNUM SÝSTEMÝ BULGULARI

Öksürük : En sýk rastlanan solunum sistemi bulgusu . Sigara ve diðer tahriþ edici maddelere karþý üst solunum yolu ya da akciðer enfeksiyonlarýna , akciðer ve solunum yolu tümörlerine , reflüye , kalp yetersizliðine baðlý olarak ortaya çýkabilir. Bazý ilaçlarýn yan etkisi olarak ve astým gibi solunum zorluðu yapan durumlarda da oluþabilir.

Nefes darlýðý  : Hastanýn alýnan nefesle vücut ihtiyacý olan oksijen deðiþiminin yetersiz olmasý nedeniyle ortaya çýkan durumdur. Sýklýkla kronik akciðer hastalýklarý , kalp yetersizliði , kalp kapak hastalýklarý , akciðer enfeksiyonlarý , astým krizleri , akciðer tüberkülozu – tümörleri  ve aðýr kansýzlýk durumlarýnda görülür.

Balgamla ya da öksürükle aðýzdan kan gelmesi : Sýklýkla akciðer tüberkülozu ve akciðer tümörlerinde gözlenir . Daha az olarak zatürree , bronþit gibi enfeksiyonlarda , yakýcý gaz ya da madde inhalasyonunda da görülebilir .

KALP VE DAMAR SÝSTEMÝ BULGULARI

Göðüs aðrýsý : Basit kas aðrýsýndan , kalp krizine kadar geniþ bir yelpaze çizer . Ayrýca  akciðer enfeksiyonlarý , mide ve yemek borusu rahatsýzlýklarý da göðüs aðrýsý yapabilir.

Tansiyon düþüklüðü : Özellikle su ve tuz kaybýna baðlý olarak geliþir. Ayrýca aðýr kalp yetersizliði , akut kalp krizi , alerjik reaksiyonlarda, uzun süren ishal hallerinde de gözlenebilir.

Geçici bilinç kaybý ve bayýlma :Kalp ritim bozukluklarý , kana mikrop karýþmasý , sara nöbetleri , kalp krizi, beyin ile ilgili hastalýk durumlarýnda geliþebilir .

Dokularda aþýrý sývý birikimi ( Ödem ) : En sýk kalp yetersizliðinde görülür. Aþýrý tuz alýmý , uzun süre ayakta kalma ve varislerde bacaklarda ödem yapabilir.Ayrýca tiroit bezi rahatsýzlýklarý da ödeme yol açabilir. Karaciðer bozukluðu ya da alým azlýðýna baðlý kanda protein düþmesi de bir ödem nedeni.

Tansiyon yükselmesi : Aþýrý tuz alýmý , ailesel yatkýnlýk , böbrek ve böbrek üstü bezi ve bazý hormonal bozukluklar tansiyonda yükselmeye yol açar.

MÝDE VE BAÐIRSAK SÝSTEMÝ BULGULARI

Kabýzlýk : En sýk görüleni ‘alýþkanlýða baðlý ‘ kabýzlýktýr . Ama bazý sistematik rahatsýzlýklar , baðýrsak sisteminde týkanmaya yol açabilecek tümör , parazit , enfeksiyon durumlarý , kandaki sývý ve elektrolit denge bozukluðu da kabýzlýk yapabilir.

Ýshal : Sýklýkla mikrobiktir ve kendiliðinden geçer , ancak bazý zehirlenme durumlarý , üre yüksekliði , bazý ilaçlar , parazitler ve sindirim sistemi tümörleri de uzayan ishale neden olabilir.

Aðýz yolu ile ya da makat görülen kanamalar : Aðýz yoluyla olan kanama sýklýkla mide , yemek borusu ve on iki parmak baðýrsaðý kaynaklýdýr . Makattan olan kanamaysa ince ve kalýn baðýrsak kaynaklý olup , kanýn rengine göre kanama düzeyi tespit edilebilir. Ülserler ,aðýr gastritler , enfeksiyonlar ve sindirim sistemi tümörleri kanama nedeni .

Yutma Güçlüðü : Özellikle yemek borusu yanýklarý ve tümörlerinde görülür.

Karýn Aðrýsý : Basit enterit , gastrit , mide baðýrsak delinmesi gibi pek çok önemli sebebin dýþýnda karýn bölgesinde bulunan organlarýn herhangi birindeki ufak bir rahatsýzlýk sebebiyle bile oluþabilir.

Karýnda þiþlik : Þiþkinlik varsa gaz birikimi , þiþmanlýk , asit dediðimiz karýn zarlarýnda sývý birikimi , hamilelik ve tümöral oluþumlarda ortaya çýkabilir.

BOÞALTIM SÝSTEMÝ ( BÖBREK VE ÝDRAR YOLLARI ) BULGULARI

Günlük çýkarýlan idrar miktarýnýn azalmasý : Sývý alýmý yetersizliði , böbrek yetersizliði , kalp yetersizliði , bazý ilaçlarla ve maddelerle zehirlenme gibi birçok sebepten oluþabilir.

Günlük çýkarýlan idrar miktarýnýn çok fazla olmasý : Baþlýca nedenleri sývý alýmý fazlalýðý , kontrolsüz þeker hastalýðý , erken dönem böbrek yetersizliði , idrar söktürücü ilaç kullanýmý.

Ýdrarýn kanlý ve kýrmýzý renkte gelmesi : Böbrek ve idrar yolu taþlarý , enfeksiyonlarý , yaralanmalarý , tümörleri ve nefrit denilen akut ya da kronik böbrek enfeksiyonlarýnda görülür.

Yan aðrýlarý : Özellikle böbrek taþý ve enfeksiyonu durumlarýnda þiddetli yan sýrt aðrýlarý oluþur.

KAN VE LENF BEZÝ BULGULARI

Kanama: Kendiliðinden ya da bir travma nedeniyle oluþan bir durum. Dokuda bütünlük bozulmasý ya da kanda pýhtýlaþma faktörü eksikliðinden oluþabilir.Ayrýca kanda pýhtýlaþma saðlayan trombosit eksikliði de kendiliðinden kanama neden olabilir.

Lenf bezlerinde þiþme : Özellikle boyun bölgesi , koltuk altý  ve kasýk bölgesinde bezeler halinde oluþur . Basit bölgesel enfeksiyonlarla o bölgedeki romatizmal ve tümöral oluþumlarla lenfoma denilen lenf bezi kanserine baðlý olabilir.

SÝNÝR SÝSTEMÝ BULGULARI

Baþ aðrýsý : En sýk görüleni stres ve yorgunluða baðlý gerilim tipi baþ aðrýsý . Migren , sinüzit ve boyun kireçlenmeleri de sýk rastlanan baþ aðrýsý sebebi .

Ayrýca beyin zarý iltihabý , beyin iltihabý ve kafa içi organlardaki tümöral oluþumlar da gittikçe artan tarzda baþ aðrýsý yapar.

Baþ dönmesi : Sýklýkla iç kulak rahatsýzlýklarýndan olur. Boyun fýtýðý , kireçlenmesi bazý ilaçlara veya enfeksiyonlara baðlý olarak da görülebilir.

Bilinç deðiþikliði : Travma , kanda tuz ve sývý dengesinin bozulmasý , yüksek ateþ , beyin ve beyin zarý enfeksiyonlarýnda ani bilinç deðiþiklikleri olabilir .

HORMONAL SÝSTEM BULGULARI

Adet görememe hali : Hamilelik , menopoz , hormonal bozukluklar , guatr , hormon etkili bazý ilaçlarýn alýmý , aþýrý zayýflýk , aþýrý stres baþlýca nedenleri .

Kadýnlarda yüzün ve vücudun erkek tipi kýllanmasý : Böbrek üstü bezi rahatsýzlýklarý , bazý hormon etkili ilaçlarýn alýmý beyine ya da yumurtalýklara baðlý hormon yetersizliklerinde görülür . Nadiren ailesel durumlarda da görülebilir.

Saç dökülmesi :Bölgesel ya da geneldir. En sýk görülme nedeni stres . Özellikle kadýnlarda erkek tipi saç dökülmesi olmasý bazý hormonal rahatsýzlýklardan dolayý olur .

Ýstanbul Eðitim ve Araþtýrma Hastanesi

Ýç Hastalýklarý Uz.Dr.Nafiz Karagözoðlu