SÝT tartýþmalarý, mahkemelerin verdiði  iptal kararlarý, yöre halkýnýn tepkisine raðmen HES’ler denize kadar indi... Rize Ýkizdere’den tünele giren su,  gün yüzü görmeden 35 km’lik alaný geçerek Ýyidere’de denize dökülecek.Yani doðanýn ihtiyacý, hakký olan su dere yataðýndan akamayacak, Ýyidere kuruyacak. 

Doðu Karadeniz’e özellik kazandýran önemli vadilerden olan ve geçtiðimiz günlerde büyük bir kýsmý SÝT alaný ilan edilen  Ýkizdere Vadisi’nde 2 HES Projesine daha onay verildi. Kýzýlaðaç HES ve Saray HES adý verilen projelerle, Ýkizdere Vadisi’nde suyun dere yataðýna býrakýldýðý son iki bölümde kurutulmuþ olacak.

Bilindiði gibi Ýkizdere ilçe merkezinin güneyinde kalan alanlar Trabzon Kültür ve Tabiat Varlýklarý Koruma Kurulu’nca SÝT alaný ilan edildi ve böylece bölgedeki 20’ye yakýn proje uygulanamaz duruma gelmiþti. Sözkonusu projelerin çoðu SÝT ilanýndan önce yargý kararlarýyla durdurulmuþ ve bu kapsam dýþýnda kalan Ýkizdere ilçe merkezi ile sularýn denize kavuþtuðu 35 km’lik bölümde ise bazý HES projeleri yargý kararlarýna raðmen devam etmiþ, hatta bir projede bitirilmiþti. Ýkizdere-Cevizlik-Yokuþlu-Ýncirli HES  adý  verilen projelerle de su dere yataðýna býrakýlmadan birbirini izleyen tünellerle santrallere taþýnmak isteniyor.

Ýkizdere Vadisi’nde  35 km uzunluðundaki  dere yataðýnda eðimin düþük olduðu denize yakýn 6 km lik bir alan  HES  tahsislerinden kurtulmuþtu. Þimdi de suyun dereye býrakýldýðý  bu alanlarda Saray HES (4 km) ve Kýzýlaðaç HES (1,5 km) projeleri yapýlmak isteniyor. Bu 2 HES yapýlýrsa su yine tünellere alýnacak ve ancak deniz kenarýndaki son elektrik santralinden sonra denize býrakýlacaktýr. Bu Ýkizdere’den tünele giren suyun, dere yataðýnda hiç akmadan, 6 HES Projesi’ni geçerek Ýyidere’de denize ulaþmasý anlamýna gelmektedir. Yani doðanýn ihtiyacý, hakký olan su dere yataðýndan akmayacak, Ýyidere kuruyacaktýr.  

Ø  Binlerce bitki türüne, yaban hayatýna yaþam kaynaðý olan Ýyidere ve ana kolu Ýkizdere þirketlerin insafýna terk edilmiþtir.

Ø  En hassas, kýrýlgan ekosistemler tüneller, taþ kum ocaklarý, yol çalýþmalarýyla inþaat þantiyesine dönüþmüþtür.

Ø  Bu alanlar  Rize de çok az olan düz, verimli birinci sýnýf alüvyal topraklardýr.  Bugünün çaylýklarý, geleceðin sebze, çiçek yetiþtirilen seralarýdýr.

Ø  Yerleþim yerlerinin, çocuklarýnýn adý olmuþ, üzerine türküler yakýlmýþ, onun ritmini coþkusunu horonuna yansýtmýþ  vadide yaþayan Ýkizdere, Ýyidere ve Kalkandere halký  coþkuyla akan derelerini ancak denize karýþýrken görecekleridir. Bu alanlar ayný zamanda Rize halkýnýn deresiyle buluþtuðu piknik alanlarýdýr.

Ø  Vadideki projeler; “sularýn sadece enerjisinden yararlanýp dereye býrakýyoruz“ “sular eksilmiyor, azaltýlmýyor” þeklindeki açýklamalarý yalanlamaktadýr.