Daha da kötüsü, Obama’yý Taliban’ýn direniþinden sonra Batýlý güçlerin operasyona devam edebilme kapasitesi hakkýnda gündeme gelen birçok sorunun beklediði görünüyor. Bu, ABD Merkez Kuvvetleri Komutaný David Petraeus’un, Taliban hareketine karþý baþlatýlan operasyona katýlan uluslar arasý güçlerin Marcah þehri ve Helmand vilayetindeki diðer bölgelerde süren çatýþmalarýn ikinci haftasýna girmesiyle büyük kayýplar vermesine karþý uyardýðý 21 Þubat tarihli açýklamalarýnda da açýkça görülmektedir.

Petraeus Amerikan haber ajansý CNN’e yaptýðý açýklamada, verilecek kayýplarýn Amerikan ordusunun 2007’de Irak’taki sayýsýnýn artýrýlmasýndan sonra verdiði kayba denk olabileceðini (1000 Amerikan askeri) söyledi.

Amerikalý yetkili Taliban’ýn gösterdiði direniþ gücünü “Irak’taki silahlýlar çok güçlüydü Afganistan’dakiler de öyle” diyerek itiraf etti.

Ve sözlerine þöyle devam etti: “Gerçek olan bir þey var o da görevin zor olduðudur. Ama Afganistan’da önemli bir sebepten ötürü bulunuyoruz ve bunu unutmamalýyýz. Biz Afganistan’ýn 11 Eylül’e benzer saldýrýlarýn düzenlenebileceði bir karargâha dönüþmesini engellemek için buradayýz.”

Petraeus, açýklamasýný þu sözlerle noktaladý: “Ek Amerikan askerlerinin Irak’ta bulunduðu ve 2007 Ocak ayýndan 2008 Temmuz’una kadar süren dönemde 1125 Amerikan askerinin ölümüne tanýk olduk. Bu sayý, Amerika’nýn bu savaþta 4379’a ulaþan ölü sayýsýnýn dörtte birini oluþturuyor.”

Ýþ, Petraeus’un yaptýðý açýklamalarla bitmiyor. Ýngiliz Yayýn Kuruluþu BBC, 21 Þubat tarihinde, NATO kuvvetlerindeki bir kaynaktan Marcah bölgesinde çok çetin bir direniþ olduðunu nakletti ve Marcah þehri ile çevresindeki Taliban savaþçýlarýnýn sayýsýnýn 400 ila 1000 kiþi arasýnda deðiþtiðine ve bunlar arasýnda intihar bombacýlarýnýn olduðuna iþaret etti.

“Hançer”’in Kaderi

“Müþterek” operasyonunun akýbetinin, NATO kuvvetlerinin Temmuz 2009’da Helmand bölgesinde düzenlediði ve “Hançer” ismini verdiði geniþ kapsamlý askeri operasyondan daha iyi olmayacaðý tahmin ediliyor.

O vakit operasyonun hedefi, Aðustos 2009’daki baþkanlýk seçimlerine hazýrlýk amacýyla büyük kýsmýna Taliban askerlerinin hâkim olduðu güney bölgelerinde güvenliði saðlamaktý. Ancak bu hedef gerçekleþmedi. Taliban “Hançer” operasyonuna karþý saldýrý olarak Helmand bölgesinde “Demir að” operasyonunu baþlattýðýný ilan etti.

Bu karþý saldýrýyla Taliban, Amerikan kuvvetlerinin bulunduðu bölgeleri temizledi. Hemen arkasýndan da sürpriz bir saldýrý gerçekleþtirdi ve onlarý farklý açýlardan kuþattý. Bu saldýrýda pusu ve intihar saldýrýlarýný kullandý. O dönemde Amerikan askerinin ölmediði ya da yaralanmadýðý bir gün bile geçmiyordu. O derece ki bu durum Obama’yý Amerika içinde ve dýþýnda basýnýn alay konusu haline getirdi.

Özellikle NATO kaynaklarýnýn, Helmand bölgesindeki Marcah ve Nad Ali þehirlerinin Taliban askerlerinden temizlenmesinin haftalar deðil aylar alabileceðinde bahsetmeye baþlamasýndan sonra önceki durumun “Müþterek” operasyonunda da tekrarlanacaðý görünüyor.

Rakamlarýn dili, yeni askeri operasyonun baþarýsýz olacaðýný göstermektedir. Hançer operasyonuna 4000 Amerikan deniz piyadesinin yaný sýra 650 Afgan ve 350 Ýngiliz askeri katýlmýþtý. Öte yandan Müþterek operasyonuna 15 bin asker katýlýyor. Bunlarýn 2500’ü Afgan askeri. Bu büyük sayýya raðmen operasyonun baþlamasýnýn üzerinden iki hafta geçtikten sonra NATO kuvvetleri Marcah bölgesini Taliban askerlerinden temizleyemedi ve bunun aylar alabileceðini söyledi.

Helmand Sürprizi

Üstelik Obama’nýn hesaba katmadýðý Müþterek operasyonuyla ayný zaman denk gelen ve Taliban’ýn hanesine yazýlan bir baþka dikkat çekici geliþme meydana geldi. Bu geliþme, Baþbakan Jan Peter Balkenende liderliðindeki koalisyon hükümetinin 20 Þubat’ta düþmesidir. Hükümetin düþmesinin sebebi, en büyük iki partinin Hollanda kuvvetlerinin kararlaþtýrýldýðý üzere 2010 yýlýnda Afganistan’dan çekilmesinde anlaþamamalarýdýr.

Hükümetin çöküþü, koalisyon güçleri arasýnda 15 saat süren müzakereler sonucunda gerçekleþti. Balkenende, NATO kuvvetlerinin yönettiði Hollanda kuvvetlerinin kalýþ süresinin Aðustos 2010 tarihinden öteye alýnmasýný istedi. Ama Ýþçi Partisinin lideri Baþbakan Yardýmcýsý Wouter Bos her türlü uzatmaya karþý çýktý.

Hýristiyan Demokrat Parti lideri merkez saða baðlý Balkenende gazetecilere: “Ne yazýk ki, Hýristiyan Demokrat Parti, Ýþçi Partisi ve Hýristiyan Birliði Partisinin Afganistan’da birlikte yürüyebilecekleri bir yol olmadýðý görünüyor” dedi.

Hollanda kuvvetlerinin Afganistan’daki görev süresi 2006 yýlýnda baþlamýþ ve en son Hollanda askerinin Aralýk 2010’da Afganistan’dan çekilmesi kararlaþtýrýlmýþtý. Çoðunluðunun Uruzgan bölgesinde yoðunlaþtýðý ve sayýlarý 2 bini bulan bu askerlerin 21’i yaþamýný yitirmiþ durumda.

Jan Peter Balkenende liderliðindeki koalisyon hükümetinin çökmesinin Hollanda’daki iç duruma etkisi ne olursa olsun su götürmez olan gerçek þudur ki; bu Taliban’ýn hanesine yazýlmakta ve Washington’un Afganistan’daki müttefiklerinin maneviyatýný zayýf düþürmektedir.

Yine Obama’nýn aleyhine Taliban’ýn lehine baþka bir durum daha söz konusu o da NATO kuvvetlerinin Müþterek operasyonu dâhilinde sivil Afganlarý öldürmesidir. NATO, 14 Þubat günü kuvvetlerinin Afganistan’ýn güney bölgesi Helmand eyaletinde halen devam eden operasyonda yanlýþlýkla fýrlattýðý bir füzenin 12 sivilin ölümüne sebep olduðunu itiraf etti.

Bu itiraf halkýn Amerika ve NATO’yu kötü görmesine ve Taliban güçlerinin etrafýnda daha çok toplanmasýna neden oldu.

Özetle, Müþterek operasyonu Obama’nýn Afganistan’daki Amerikan askerlerinin sayýsýný 17 bine çýkarma stratejisinin meydanlardaki gerçek imtihaný olsa da baþlangýçtan beri baþarýsýz olacaðý kuvvetle muhtemel görülmektedir. Hatta ek güç göndermek Taliban’a hizmet ettiði kadar Washington’a hizmet etmez. Bu güçlerin Taliban savaþçýlarý ve kýzgýn Afganlýlar tarafýndan avlanmasý sayýlarý ve hareketleri arttýðý sürece artacaktýr.

Moheet yazarý Cihan Mustafa´nýn 21.02.2010 tarihli bu analizi, Gülþen Topçu tarafýndan Ýsra Haber için tercüme edildi.