‘Ateizmi Yýkan Gerçekler´ Gerçekten Var mý?

Gerçi film Ýslamiyetten bahsetmiyor, hatta Ýslamiyeti anmýyormuþ. «Ancak» diye devam ediyor Bozkurt Bey, «izlenen simgeler, ve ekrana gelen ‹Allah› yazýsý, inþa, hudus ve intizam delilleri, belgeselin bir Ýslam ülkesi veya kurumu tarafýndan veya onlar adýna sipariþ edilmiþ olabileceðini düþündürüyordu.» Bozkurt Bey, evrim ile dinlerin hudus, yani sonradan yaratýlma konusunda anlaþamadýklarýný, evrimcilerin ilk yaradýlýþ konusunda bilmiyoruz dediklerini, dinlerin ise bunu bir yaradana baðladýðýný söyleyerek kainatta bir yaratýcýnýn olmadýðýný kimse söyleyemez diyor. Onu üzen, böyle enteresan belgsellerin evrimi savunan bilim insanlarý tarafýndan niçin yapýlmadýðý. Bozkurt Bey´in sorusuna verilecek iki cevap var: Biri, aslýnda böyle belgesellerin yapýldýðý, ancak Avrupa´da din ve dünya iþleri pek keskin sýnýrlarla birbirlerinden ayrýldýklarý için, genellikle birbirine atýf yapan belgeseller çok yok. Ama bunlar Amerika´da bol bol var.

Ancak Bozkurt Bey´in sorusuna verilebilecek ikinci cevap bence çok daha ilginç: Ýnananlarýn inançlarýnýn boþ olduðunu isbat için, bilimin gerçeklerinin hiçbirisine aslýnda ihtiyaç yok, çünkü ateizm, mantýksal olarak, tanrý varsayýmýndan daha tutarlýdýr. Yani, tanrýnýn varlýðý veya yokluðu, tamamen mantýksal bir temelde ve bizzat inanlarýn muhakeme tarzlarýna dayanýlarak tartýþýlabilir ve mantýk tanrýnýn olmamasýný gerektiren senaryoyu destekler.

Ýnanlarýn en temel dayanaðý, Bozkurt Bey´in yazýsýnda anlattýðý belgesele (ve benim bugüne kadar tartýþma imkanýný bulabildiðim tanrý inançlýlarýna) göre, her varlýðýn bir yarataný olmasý gereðidir. Bu «gerekliliði» nedensellik kavramýnda bir ilk neden bulunmasý gerekliliði varsayýmý ortaya çýkarmaktadýr ki Ýslam felsefe tarihinde bu tezin en güçlü savunucusu Gazali olmuþtur. Ancak, Gazali´nin de açýkça farkettiði gibi, ilk nedenin bulunmasý imkansýzdýr. Bu zor olduðu veya bizim düþünce gücümüzü aþan bir sorun olduðu için deðil, sorunun kendi içinde tutarsýz olmasýndan, yani mantýksal bir zýrvalýktan türemesindendir (Gazali iþte bunu farkedememiþtir).

Þöyle ki, nedensellikler zincirinin bir baþlangýcý olmasý, bizzat nedensellik kavramý ile çeliþir. Diyelim ki, biz bir kalemi yaptýk. Bizi anamýz babamýz yaptý, anamýzý babamýzý onlarýn anasý babasý yaptý, .... ve en sonunda iþte görülen her þeyi Allah yaptý. Nedensellik ilkesine göre, yani her inananýn inandýðý, «her var olaný bir yaratan vardýr» ilkesine göre, Allah´a vardýktan sonra sorulacak soru, «peki onu kim yaptý?» sorusudur. Bilindiði gibi Kur´an bu soruyu men eder. Yani, Kur´an´ýn bizzat kendi içinde inananlarýn temel varsayýmý olan «her var olaný bir yaratan vardýr» ilkesinin tutarlý bir þekilde ele alýnamadýðý, buna izin verilmediði görülmektedir. Kur´an, bu çeliþkiden, ancak soruyu yasaklayarak kurtulmaktadýr ki bütün tek tanrýlý dinlerin temelinde düþünceye, yani akla getirilen bu yasak vardýr.

Peki ateistlerin bu durum karþýsýnda takýndýklarý tavýr nedir? Buna cevabý bizim Milet´li Anaksimandros MÖ 6. yüzyýlda vermiþtir: Kainatýn ve zamanýn ne baþý ne de sonu vardýr. O «apeiron»dur, yani sýnýrsýzdýr. Bu sonsuzluðu kavramak mümkün müdür? Tabiî: Bir kürenin yüzeyini düþünün. Bu yüzeyin «sonu» veya «baþý» var mýdýr? Ýþte bizim kainatýmýz da küre yüzeyinin iki boyutlu olarak bize sunduðu modeldeki gibi (belki) sýnýrlý, yani mevcut olabilir ve büyüklüðü hesaplanabilir, ama sonsuz, çünkü sonu ve baþý olmayan üç boyutlu bir zaman-mekan sürekliliðidir. Bu düþünce tarzý kendi içinde tutarlýdýr, zira kendi içinde bir çeliþkiye yol açmaz. Halbuki tanrý varsayýmý kendi içinde çeliþkilidir veya her tanrýnýn bir tanrýsýný var sayacak sonsuz bir ric´ate neden olacaðý için gene de nihaî bir yaradana ulaþamaz.