Marmara’da etkili olan yağışlarla barajlardaki doluluk artarken, İznik Gölü’nde benzer bir toparlanma görülmemesi su kullanımı tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Göldeki kaybın nedenlerinin kapsamlı bir su bütçesi araştırmasıyla belirlenmesi bekleniyor.
Bursa ve İstanbul’daki barajları besleyen yağışlar, İznik Gölü için beklenen iyileşmeyi beraberinde getirmedi. Uzun süredir su seviyesindeki düşüşle gündeme gelen gölde, kıyılardaki çekilme bölge halkının kaygılarını artırıyor.
İznik çevresinde sağanakların ardından dere yataklarının yeniden su taşımasına rağmen gölde belirgin bir yükseliş gözlenmemesi, gölü besleyen kaynaklar ile su tüketimi arasındaki dengeyi tartışmaya açtı.
Yağış miktarı tek başına yeterli değil
Bir gölün su seviyesini yalnızca aldığı yağış belirlemiyor. Havzaya düşen suyun bir bölümü toprakta tutuluyor, bir bölümü yeraltına sızıyor. Buharlaşma ve farklı amaçlarla yapılan su çekimleri de gölün su bütçesini etkiliyor. Bu nedenle uzun yıllar boyunca biriken kaybın tek bir yağışlı dönemle giderilmesi mümkün olmayabiliyor.
İznik Gölü’ndeki gerileme değerlendirilirken yağış düzenindeki değişim, buharlaşma, tarımsal sulama, sanayi tüketimi ve yeraltı suyu kullanımı birlikte ele alınması gereken başlıklar arasında bulunuyor. Ancak bu etkenlerin kayıptaki payını belirlemek için ölçümlere dayalı bir inceleme gerekiyor.
Sanayinin su kullanımı yeniden gündemde
Göldeki çekilme, bölgedeki sanayi tesislerinin ve yeraltı suyu kuyularının kullanımına ilişkin tartışmaları da canlandırdı. Bu kapsamda Cargill’in altı yeraltı suyu kuyusundan yılda 1 milyon metreküpün üzerinde su çektiği iddiası gündeme gelirken, şirketin İznik Gölü’nden doğrudan su almadığı yönündeki açıklaması da tartışmanın bir diğer boyutunu oluşturuyor.
Yeraltı suyu çekimlerinin göle etkisinin belirlenmesi ise havzanın hidrojeolojik yapısının incelenmesini gerektiriyor. Doğrudan gölden su alınması ile havzadaki kuyuların kullanılması arasındaki ilişkinin, bilimsel verilerle açıklığa kavuşturulması gerekiyor.
Su bütçesine ilişkin rakamlar doğrulanmalı
Gündeme gelen bazı hesaplamalarda, göle yıllık net doğal su katkısının yaklaşık 23,28 milyon metreküp, toplam su çekiminin ise 79,51 milyon metreküp olduğu ileri sürülüyor. Bu değerler, yılda yaklaşık 56 milyon metreküplük bir açığa işaret ediyor.
Bununla birlikte, hesaplamaların hangi döneme ait olduğu, hangi ölçümlere dayandığı ve hangi kullanım kalemlerini kapsadığı açıklanmadan bu rakamlarla kesin bir sonuca varmak mümkün değil. Güncel verilerin kamuoyuyla paylaşılması, kaybın boyutunun ve nedenlerinin anlaşılması açısından önem taşıyor.
Çatlak iddiası için bilimsel kanıt gerekiyor
Göl tabanında çatlak oluştuğu ve suyun bu nedenle kaybolduğu yönündeki söylentiler de bölgedeki endişeyi artırıyor. Ancak bu iddiayı doğrulayan bilimsel bir bulgu ortaya konmuş değil.
İznik Gölü’nün geleceğine ilişkin sağlıklı kararlar alınabilmesi için gölü besleyen akarsuların, yeraltı suyu hareketlerinin, buharlaşmanın ve su tüketiminin aynı çalışma içinde değerlendirilmesi gerekiyor. Kapsamlı ve bağımsız bir su bütçesi araştırması, hem kaybın nedenlerini hem de uygulanabilecek koruma önlemlerini ortaya koyabilir.
#Orhangazi #SonDakika #Haber #Orhangazihaber #Avamhaber #Gündem #Siyaset #Ekonomi #Spor #Teknoloji
